АЛАГ ӨВС-ТААНА ХӨМӨЛ
бүлгийн хадлангийн талбай, 2018 оны 7-р сар
Онгон дагшинаараа байгаа уулын нуга
Далай ээж бүлгийн хадлангийн гарц буураагүй байгаа нь бахархалтай. Цаашид ийм онгон дагшинаараа байгаа хадлангийн талбайгаа хадгалахын тулд хадлангийн сэлгээгээ зөв төлөвлөж, дагаж мөрдөөрэй.
Шар яргуй,
Pulsatilla flavescens
(Zucc.) Juz
Ургах орчин: Чулуурхаг, хээржүү хажуу, гол горхины эргийн хайрга, хуурайвтар ойн цоорхойд ургадаг.
Монголчууд яргуйг ургаж эхлэх үед ардын эмчилгээнд хэрэглэдэг ч олноор идвэл хор болно хэмээн үздэг хоруу чанартай ургамал юм. Хавар эрт ургадаг учир малд хүч тамир нөхдөг. Зөгий, хэдгэнэ, эрвээхий, шоргоолж зэрэг тоос хүртээгчдийн хувьд яргуй голлох ургамал гэж үздэг.
Дагуур тайжийн жинс,
Echinopis dahuricus,
Tausch
Ургах орчин: Ойт хээрийн бүслүүр, хээрийн бүслүүрт уулын чулуурхаг, хайргархаг хажуу, бэл хормой, хадархаг газар ургана.
Малчид хонгорзул, морины уруул, адууны уруул гэх мэтээр нэрлэдэг. Навч болон бөмбөлөг хэлбэрийн сагснуудыг адуу амтархан иддэг. Олон төрлийн үрэвсэлт өвчнийг анагаах эмийн ургамлаас гадна тоос хүртээгч шавжнуудын хувьд чухал ургамал юм.
Бадамлянхуа (Бөлбөө),
Nelumbo nucifera
Монгол улсын улаан номонд бүртгэгдсэн нэн ховор ургамал юм. Өглөө цэцэг нь цоморлогоо дэлгэж, оройдоо хумьдаг, нарийхан иштэй гэхээргүй үзэсгэлэнтэй цэцэг юм. Сүүлийн жилүүдэд уур амьсгалын өөрчлөлтийн нөлөөнд ургах орчин болох нуурын ус татарч байгаагаас энэ ургамал устаж үгүй болох аюул тулгараад байна. Иймээс малчин бид бэлчээр, нутаг усаа хамгаалж, зохистой ашиглах зайлшгүй шаардлагатай нүүр тулж байна.
Хижээл сонгино (Мангир),
Allium sinescens Regel
Ургах орчин: Хангайн өмнөд зах, Монгол Алтай нууруудын хотгор, Орог нуур, Дорнод говь, Говийн алтай, Зүүн гарын говь, Алтайн цаад болон Алашааны говийн цөлөрхөг, цөлийн бүсийн хөнгөн элсэнцэр, нимгэн элстэй газрыг дагаж, гуу жалга, сайр, уулын хайргатай хажуу зэргээр ургана.
Тэжээлээр дутагдаж өвөлжсөн малд тарга хүч оруулдаг бэлчээрийн сайн ургамлын тоонд ордог. Ганг сайн даадаг, хавар эхний борооны дараа ургаж, 7-8 сард цэцэглэн 9-р сараас хагдардаг. Мал бусад ургамалтай хольж иднэ. Бог мал, тэмээ ургалтын үед сайн, адуу цэцэглэх үед сайн, цэцэглэлтээс хойшдуу иднэ. Үхэр дунд зэрэг иддэг.
Дэрс
Ойн экосистем
